|
Yararları, Yetersizlik
Belirtileri, Yüksek Alım Belirtileri, Kaynaklar,
Yağda Eriyen Vitaminler
A Vitamini
- Cildin,
saçların, tırnakların, diş etlerinin, dişlerin ve kemiklerin
sağlıklı kalmalarını sağlar.
- Enfeksiyona karşı direnci artırır;
Gece görmemizi kolaylaştırır ve göz yorgunluğunu azaltabilir.
- Bazı kanser türlerine karşı koruyucu etkisi olabilir.
Gece körlüğü,
gözde kuruma, deri kuruluğu, hastalıklara karşı dayanıklılığın
azalması. Çocuklarda
dişlerin biçimsiz ve sağlıksız gelişmesine; gelişmenin yavaşlamasına
neden olabilir. Yüksek
Risk Grubu : Alkolikler, sigara içenler, gençler, hazımsızlık
veya karaciğer rahatsızlıkları olan kişiler. Baş ağrısı, yorgunluk, düzensiz adet görme, ishal, eklem
ve kemik ağrıları, kuru-çatlak deri, iştahsızlık, saç kaybı, kaşıntı.
( Hamilelik döneminde çok fazla alınması bebek için sakıncalıdır).
Ciğer, havuç (pişmemiş), ıspanak (pişmiş), kuru kayısı,
brokoli, şeftali, kıvırcık salata,
yumurta, yağsız süt, portakal
Beta Karoten
Antioksidan
D Vitamini
Kalsiyumun
sindirilmesi için gereklidir, kulakların içindeki küçük
kemikler dahil olmak üzere tüm kemikler ve dişler için elzemdir. Çocuklarda raşitizm;
Osteomalasia (kemik yumuşaması); Osteoporoz; yaşlılıkta duyma
zorlukları. Kalsiyum
birikmesi (Özellikle kalp ve karaciğerde), kırılgan hassas
kemikler, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, ishal, uykusuzluk, iştahsızlık,
baş ağrıları. Sardalya,
somon (taze), karides, süt
(D vitamini eklenmiş), yumurta sarısı.
E Vitamini
Kırmızı
kan hücreleri, kaslar ve diğer dokular için gereklidir.
Antioksidan özelliği sayesinde hücrelerin ve dokuların korunması,
hava kirliliğinden dolayı akciğerde ve ağızda oluşan olumsuz
etkinin azaltılması, henüz kanıtlanmamış olmasına rağmen yüksek
olasılıkla kanseri ve erken yaşlılığı önlemedeki faydaları
sıralanabilir. İnsanlarda henüz kesin olarak bilinmiyor. İnsanlarda
henüz kesin bilinmiyor. Ancak, yağda eriyen vitamin olduğu için
aşırı dozlarda alınmamalı. Ay çiçek
yağı (genel olarak bitkisel yağlarda bol bulunur), ıspanak,
brokoli, kırmızı et.
Suda Eriyen Vitaminler
Tiamin (B1 Vitamini)
- Tüm hücrelerde,
sinir ve sindirim sisteminde
- Yiyeceklerin enerjiye dönüştürülmesinde
gereklidir.
- İştah artırmada yardımcı olabilir.
- Sinir ve sindirim sistemi
bozuklukları
- İştah azalması
- Yorgunluk
- Kilo kaybı
- Mide
bulantısı
- Adale ağrıları
- Aşırı eksikliğinde beriberi
hastalığı.
Herhangi bir B grubu
vitamininin gereğinden fazla alınması, diğer B vitaminlerinin alımını
olumsuz etkileyebilir. Buğday
tohumu, ciğer, yer fıstığı, bezelye, kuru üzüm, portakal,
kuru fasulye, nohut (pişmiş), karnabahar, yağsız süt.
Riboflavin (B2 Vitamini)
-
Yiyeceklerin enerjiye dönüştürülmesinde gereklidir.
- Deride kuruluk ve çatlaklık (ağız ve burun kenarları)
- Görmede sorunlar
- Işığa karşı duyarlılık
- yeme ve
yutmada zorluk.
B1 ve
B6'nın emilmesini engelleyebilir. Ciğer, yağsız süt, yağsız
yoğurt, tavuk, brokoli, ıspanak.
Niasin
-
Yiyecekleri enerjiye dönüştüren enzimler için gereklidir.
- İştahı artırır, hazmı kolaylaştırır.
- Sinir sisteminin düzenli çalışmasını
destekler.
- Çok yüksek dozda alınması kolesterolün düşmesine yardımcı olabilir (ancak yan etkileri de olabilir).
- İshal
- Ağızda yaralar
- Aşırı eksikliğinde Pellegra.
- Ülser
- Karaciğer fonksiyonlarını bozabilir
- Yüksek
kan şekeri ve ürik asit
- kalp atışlarını bozabilir.
Tavuk, somon, yer fıstığı, bezelye, patates.
B6 Vitamini
- Yiyecekleri vücudun
kullanacağı moleküler şekle dönüştürmede gereklidir.
-
Depresyon
- Ağız kenarlarında yaralar
- Kaşıntılı deri
odakları.
Muz, avokado, köfte, tavuk, balık, patates, ıspanak,
bezelye, ceviz.
B12
Vitamini
Kırmızı kan hücrelerinin
oluşumuna yardımcı olur. Kan ve sinir sisteminde hasar
(yüksek risk grubu vejetaryenler özellikle süt, yoğurt, peynir
veya yumurta yemeyenler ve yalılardır). Ender
olarak bebeklerde görülür.
Ciğer, kırmızı
et, ton balığı, yoğurt, yağsız süt, yumurta, tavuk.
Folik Asit
Kırmızı
kan hücrelerinin oluşumuna yardımcı olur. Anemi hücre bölünmesinde sorunlar Diş etlerinde
kanama (yüksek risk grubu alkolikler ve hamile kadınlardır). Aşırı
doz çinko emilimini engelleyebilir. Ciğer, ıspanak (pişmemiş), ıspanak (pişmiş),
portakal suyu, greyfurt suyu, kıvırcık salata, göbek salata,
brokoli (pişmiş), muz, kepek ekmeği.
Biotin
- Glikoz
metabolizmasında
- Bazı yağ asitlerinin oluşumunda. - Deride dökülme
- Kas ağrısı
- Yorgunluk
- İştahsızlık (bu belirtiler çok ender görülür).
Gereğinden fazla alınması, diğer B vitaminlerinin alımını
olumsuz etkileyebilir. Ciğer, yulaf (pişmiş), soya fasulyesi,
yumurta, süt, tavuk, mantar, muz.
C Vitamini
- Kan
damarlarının kuvvetli olmasında
- Kolajen sentezinde görev alır
- Steroid hormonlarının sentezinde (yara ve iltihaplanmaya karşı
etkilidir)
- Enfeksiyonlardan ve soğuk algınlıklarından korur
-
Diş etlerinin sağlıklı kalmasında
- Demirin vücutta daha
elverişli kullanılmasında etkilidir.
- Diş etlerinin kanaması
- Yorgunluk
- İştah azalması
- Yaraların iyileşmesinde gecikme
- Deride kuruluk ve çatlaklık
-
Eklemlerde şişmeler.
- Oksalat
ve ürat taşlarının oluşumu
- İshal.
Portakal suyu, yeşil biber, portakal, çilek, brokoli,
greyfurt, domates, lahana, bezelye.
|