Türkiye’nin çok zengin hidrojen kaynaklarına sahip olduğunu belirten Prof. Nejat Veziroğlu, "Bu zenginliğin farkında değiliz. Türkiye hidrojen cenneti" dedi
EVRİM ERGİN

Hidrojen enerji sistemleri konusunda dünyanın en büyük otoritelerinden birisi, Birleşmiş Milletler (BM) danışmanı, ABD’de hidrojen konulu önemli araştırmaların başında bulunan Türk Profesör Nejat Veziroğlu, Türk yatırımcılara çağrıda bulundu: Hidrojen enerjisi konusunda Türkiye çok şanslı. Karadeniz’de bol miktarda hidrojen sulfit var. Hidrojen cenneti Türkiye’nin potansiyeline yatırım yapın!
George Bush’un Temsilciler Meclisi’nde yaptığı ‘Birliğe Sesleniş’ konuşmasında değindiği ‘Hidrojen Arabaları’ projesi, dikkatleri Türkiye’ye çevirdi. Petrol kaynaklarının tükenmesi üzerine, bütün dünyada, özellikle gelişmiş ülkelerde ‘alternatif enerji’ kaynakları için projeler gündemde. Mercedes, Ford, Chreysler firmaları, bor kaynaklı hidrojen ile çalışan iki kat daha hızlı, çevreci ve güvenli araç üretimi projelerini yürütüyor.

İnönü destekledi ama...
Hidrojen enerjisi fikrinin ardından BM’nin kendisini danışman atadığını belirten Veziroğlu, "Bir rapor hazırladım. Bir merkez oluşturulmasını, bu merkezin üç kıtanın ortak noktası olan Türkiye olmasını önerdim. Kabul gördü. Türkiye’nin proje ile ilgili olarak ilk beş yılda 40 milyon dolar yatırım yapması gerekiyordu. Dönemin Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü destekledi. Çalışmanın yıllık bütçesi 100 milyon doları buluyordu. Ancak krizle birlikte hükümet projeyi askıya aldı" dedi.

‘Baş düşmanı ilan ettiler’
Petrole alternatif araştırmaları yüzünden, Veziroğlu’nu önce ‘baş düşman’ ilan eden petrol ve otomotiv şirketleri, sonradan geleceğin yakıtında söz sahibi olmak için yatırımlara başladı. DaimlerChrysler ve Shell İzlanda projesi için Veziroğlu’nu danışman aldı. Veziroğlu, "Honda ve Toyota hidrojenle çalışan araçları kiraya vermeye başladı. Mercedes otobüs üretti. Tokyo’da bugün iki hidrojen santralı var. Üç çeyrek asır sonunda tamamen hidrojene geçilecek. Bunun farkındalar" diye konuştu.

‘Türkiye çok şanslı’
Türkiye’nin hidrojen enerji sistemlerinin üretimi bakımından çok şanslı olduğunu anlatan Prof. Veziroğlu, "Karadeniz’in 60 metre derinindeki sularda bol miktarda hidrojen sulfit, yani hidrojen enerjisinin üretilebileceği kaynak bulunuyor. Bu nedenle Türkiye bir hidrojen cenneti ve potansiyelinin farkına varmalı" şeklinde konuştu.

Hidrojende dünya otoritesi
1962 yılından bu yana ABD’de yaşayan Veziroğlu, 1967’de ABD hükümetinden alınan bir çevre projesi sırasında uzay araçlarında kullanılan hidrojenin en temiz ve hafif yakıt olduğunu keşfettiklerini belirtti. 40 yılını araştırmalara adayan Veziroğlu’nun akademik kariyeri özetle şöyle:

•  1974’te, 700 bilim adamının katıldığı Milletlerarası Hidrojen Ekonomisi Konferansı’nda, hidrojen enerjisinin yenilenebilir ve fosil yakıtların yerini alacak tek enerji olduğu fikrini ortaya atarak dikkat çekti ve bir grup bilim adamı ile çalışmalara başladı.
•  BM, kendisini bu konuda danışman olarak atadı. BM’ye bu konuda bir ‘merkez ülke’ oluşturulmasını, bu ülkenin de Türkiye olmasını kabul ettirdi.
•  Halen Miami Üniversitesi Temiz Enerji Araştırma Enstitüsü Direktörü.
•  İngiliz ve Amerika Makine Mühendisleri Derneklerinde, Amerikan Bilimin İlerletilmesi Derneği’nde ‘Fellow Rütbesi’ne seçildi.
•  Uluslararası Hidrojen Enerjisi Birliği’nin başkanı.
•  1982’de ‘Sovyetler Birliği Kurçatof’ ödülü aldı.
•  1986’da ‘İnsanlık İçin Enerji’ ödülü aldı.
•  2001’de Ukrayna Donetsk Devlet Üniversitesi’nden fahri doktora aldı.
•  2000’de Nobel’e aday gösterildi.

22 Mayıs’ta geliyor
Prof. Nejat Veziroğlu, Pamukkale Üniversitesi’nin organize ettiği Ege Enerji Sempozyumu ve Sergisi için Türkiye’ye gelecek. 22 Mayıs tarihinde başlayacak olan üç günlük sempozyumun en önemli konuğu olan Veziroğlu, hidrojen enerji sistemleri konusundaki son gelişmeleri Türk bilim adamları ile paylaşacak.