|
Müdürlere
FULL
Kasko...
 ABD,
Avrupa ve Japonya'da şirketler, yöneticilerinin hatalı yatırım
ve yanlış kararlarına karşı sigorta
yaptırıyor. Sigorta şirketleri, yöneticiler
nedeniyle zarara uğrayan
şirketlere tazminat ödüyor. Dünyada
1930'lardan beri uygulanan
Yönetici ve Müdür Sorumluluğu
Sigortası (Directors&Officers
Liability Insurance
- D&O), Türkiye'de de biliniyor
ancak çok az uygulanıyor.
D&O
Sigortası konusunda geçtiğimiz yıllarda Almanya'da
sıcak günler yaşandı. Daimler
Chrysler'in sigorta şirketi, CEO
Jürgen Schrempp şirketi zarara uğrattığı
için hissedarlara 243 milyon
Euro ödemeye hazırlanıyor. Hissedarlar,
Schrempp ve yönetim kurulunu
kendilerini aldatmakla suçluyorlar.
Alman sigorta şirketleri
geçtiğimiz yıl 'yanlış
yönetim tazminatı' olarak 600 milyon Euro ödediklerini
açıkladılar.
ABD,
Avrupa ve
Japonya'da şirketlerin
üst düzey yöneticileri,
hatalı yatırımlar veya yanlış
yönetimler sonucu
müşterilerini maddi
zarara uğratmaya
karşı sigortalanıyor. Yönetici ve Müdür Sorumluluğu
Sigortası
adlı sistemde
müşterinin tazminat taleplerini şirketler
değil, sigorta
şirketleri karşılıyor.
Sistem Türkiye'de
biliniyor ama
çok az uygulanıyor.
Almanya'da üst
düzey yöneticiler, hatalı
kararları ve
yanlış yönetimleri
sonucu her yıl milyonlarca
Euro değerinde maddi hasara neden
oluyor. Berliner Zeitung'un haberine göre, geçen yıl
600
milyon Euro'ya varan
zarar, şirketleri tarafından özel bir sigorta
sistemiyle güvence altına alınan
yöneticileri
koruyor ve tüm
zararı sigorta şirketlerine
yüklüyor.
Alman
otomobil üreticisi Daimler
Chrysler yönetimi, hissedarları tarafından
2003 yılında şirketi
maddi zarara uğratmakla
suçlanıyor. Hissedarların
talep ettiği
tazminat 243 milyon
Euro. Şirketin yönetim
kurulu başkanı (CEO)
Jürgen Schrempp
ve yönetim kurulu,
Daimlerin Chrysler'i
devralması sırasında hissedarları "aldatmakla" suçlanıyor.
CEO Schrempp tarafından
önce "iki eşit şirketin evliliği"
olarak gösterilen birleşme, daha
sonra Daimler'in Chrysler'i devralmasıyla
sonuçlanmıştı. ABD'li hissedarlar
işlem sırasında maddi zarara uğradıklarım ileri sürüyor.
ABD'de
1970'lerden bu yana uygulanan,
Avrupa'da ise hızla yayılan
bir sigorta sistemi sayesinde Daimler
Chrysler, 243 milyon Euro tutarındaki
zararı kendi cebinden karşılamak zorunda kalmayacak. CEO
ve yönetim kurulu üyelerini Directors&Officers
Liability Insurance (D&O - Yönetici ve Müdür Sorumluluğu
Sigortası) sistemiyle sigortalayan
Daimler Chrysler, adını açıklamak istemediği sigorta şirketiyle
hissedarlar arasında pazarlık
yürütüldüğünü doğruluyor.
TÜRKİYE'DE
DURUM
ABD,
Avrupa ve Japonya'da yaygın
olan D&O sigortası Türkiye'de
fazla bilinmiyor.
Görüş aldığımız
sigorta şirketlerinden, biri dışında
tümü bugüne kadar böyle bir
poliçe hazırlamadıklarını söylüyor.
Yabancı şirket ortaklıkları sayesinde
bazı şirketlerin fiyat aldıkları, ancak sigorta yaptırmadıkları
belirtiliyor.
Kurumsal
Yönetim Derneği
Yönetim
Kurulu Başkanı
Aclan Acar,
bu sistemin Türkiye'de
uygulanmıyor
olmasının
başlıca nedeni
olarak "Türkiye'deki
mevcut hukuk sisteminin
ve Türk Ticaret
Kanunu'nun, gerek
bireylere gerekse şirketlere
karşı büyük maddi tazminatlar ve yaptırımlar
yükleniyor olması"nı gösteriyor.
Acar, D&O sisteminin aslında kurumsallaşmanın
çok ileri bir boyutu olduğunu
ve Türkiye'de
kurumsallaşmanın yaygınlaşmasıyla
birlikte bu sisteme talep doğacağını söylüyor.
Hergüner
Bilgen Özeke Hukuk Bürosu avukatlarından
Okan Demirkan ve Eda Yıldırım,
D&O sisteminin Türkiye'de yerleşmiş bir kavram olmadığını,
ancak birçok Türk şirketinin kurumsallaşma
çerçevesinde çok yaygın
olmamakla beraber "mesleki mesuliyet" ve
"yönetici sorumluluk" sigortası adı altında
çalışanlarını sigortaladıklarını belirtiyor. D&O Sigortası'nın
mevzuata
aykırı olmadığını kaydeden
hukukçular, uygulamanın yaygınlaşması
halinde, bu sigortaları düzenleyici
bir mevzuata ihtiyaç duyulacağını söylüyor.
İsviçre
Sigorta Reasürans Müdürü Zeynep Özyürek,
sistemin Türkiye'de bilinmemesinin nedenlerinden
bir tanesi olarak, sigorta
bilincinin gelişmemiş olmamasını
gösteriyor. D&O sigortası
için yurtdışı reasürörlerin çok
detaylı şirket bilgileri istediğini kaydeden
Özyürek, Türkiye'de bu bilgilerin
genelde gizli tutulduğunu, bu nedenle yurtdışı kredibilitemizin zayıf
olduğunu vurguluyor. Elbette D&O gibi bir sigortanın primlerinin yüksekliği
de yaygınlaşmasına engel oluşturuyor.
Yöneticilerine
D&O sigortası yaptırmak
isteyen şirketler, Türkiye'de
faaliyet gösteren bir sigorta şirketine
başvurup, yurtdışındaki reasürürlerin
istedikleri tüm şirket bilgilerini vermek
zorunda. Şirketin cirosu, bilançosu,
yöneticilerin eğitim durumu,
mesleki deneyimleri risklerin tespit edilmesi ve prim miktarının
belirlenmesinde büyük önem
taşıyor. Hergüner
Bilgen Özeke Hukuk Br.'den Av. Okan Demirkan ve Av. Eda Yıldırım
Her
zararı karşılamıyor
Yatırımcıların,
menfaat sahiplerinin,
ilgili şirketin yöneticilerine
karşı açacağı tazminat
yükümlülüklerini
kapsıyor.
D&O
Sigortası, yöneticilerin kanundan
doğan sorumluluklarını her
ihlal
ettiklerinde yükümlülüklerinden
kaçabilecekleri anlamına gelmiyor.
Şirkete zarar vereceğini bile bile, kasten belirli kararları almak, şirket
amaçlarıyla çelişmesine rağmen bir
yatırımın yapılması için olumlu oy kullanarak şirketi
zarara uğratmak sigorta kapsamında olmuyor.
Altı
soruda yönetici
sorumluluğu
sigortası
1-
Directors&Officers
Liability
Insurance (D&O Yönetici ve Müdür Sorumluluğu
Sigortası) nedir?
D&O,
yöneticilerin ihmalkâr
davranışları, hataları
veya idari görevlerini tam olarak yerine getirememeleri
halinde finansal kaybına
neden oldukları üçündü
kişiye tazminat ödeme sorumluluğuna karşı güvence sağlıyor.
2-
D&O,
idari ihmalin
yanında
mesleki ihmali
de kapsıyor mu?
Hayır,
mesleki ihmal bu teminatın dışında. Bu gibi hasarlar "Mesleki
Sorumluluk
Sigortası" altında değerlendiriliyor.
3-
D&O mahkeme masraflarını
karşılıyor mu?
Evet.
4-
Hata
yapan yöneticilere
verilen para cezaları dahil mi?
Hayır,
her türlü ceza bu teminatın
dışında kalıyor.
5-
Yöneticiye
kim dava
açabiliyor?
Hissedarlar
veya maddi zarara
uğrayan herhangi biri
kişi.
6-
Tazminat
talebi hangi
koşullarda doğuyor?
Şirket
ticari faaliyet zararı ilan ettiğinde, iki şirket birleştiğinde,
bir şirket diğerini
aldığında, şirketin yatırım malları azaldığında veya
şirket tasfiye edildiğinde
zarar gören üçüncü
şahısların dava açması mümkün.
Büyük şirketlerin yüzde
95'i sigortalı
Yönetici
ve Müdür Sorumluluğu
Sigortası'nın (Directors&Officers
Liability Insurance
- D&O) tarihi 1930'lara dayanıyor. Dünyanın
en büyük sigorta şirketlerinden
birisi olan Lloyd's
of London, 1930'da şirket yöneticilerini sigortalamak
üzere bir proje tanıtıyor.
Ancak o dönemdeki
yasalar şirketlerin
yöneticilerine kefil olmaya
engel. D&O rağbet
görmüyor ve uzun yıllar
unutuluyor. 1960'larda ABD'de değişen yasalarla birlikte,
sadece şirketler değil,
yöneticilere karşı da dava
açılması mümkün oluyor.
D&O sigortası 1970'lerden
sonra ABD'de şirketlerin
vazgeçemediği bir
güvence şeklini alıyor. Bugün
Londra Borsası FTSE ve
Fortune 500'de yer alan şirketlerin
yüzde 95'e yakını D&O sigortasına sahip. Araştırmalar
500'den fazla hissedarı
olan şirketlerin, bir davayla
karşı karşıya kalma riski, küçük şirketlere göre çok
daha fazla.
 Kurumsal
Yönetim Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Aclan Acar
Kurumsallaşmanın
çok ileri bir boyutu
Bir
kurum, yöneticilerine daha fazla
sorumluluk yüklemek istiyorsa, iyi niyetle almış oldukları bir karar nedeniyle
kendilerine karşı açılabilecek bir davaya karşı, onları sigortalıyor.
Türkiye'de kurumsal yönetim ilkeleri
yaygınlaştıkça, bu tip ürünlere talebin
artacağını düşünüyorum.
 İsviçre
Sigorta Reasürans Müdürü Zeynep Özyürek
D&O
yaptıran bir müşterimiz var
Türkiye'de
sigorta bilinci çok
gelişmiş
olmadığı için, kişi başına
düşen
sigorta
primi de çok az. D&O
sigortası
fazla bilinmediği gibi, özellikli
bir
teminat. Sekiz yıllık sigortacıyım,
bugüne
kadar D&O isteyenlerin sayısı beşi
geçmedi, ne yazık ki sadece bir tanesi
poliçe yaptırdı.
 Aksigorta
Genel Müdürü Vahdet Tulun
Talep
olursa poliçe düzenleriz
D&O
sigortası, başarısızlıkla ilgili bir
sigorta değil, yöneticinin yaptığı bir
hata sonucu firmadan talep edilecek
tazminatlara konu olacak bir zararın
sigortasıdır. Türkiye'de hiç yaygın
olmayan bir türdür. Aksigorta olarak
bizim yaptığımız bir poliçe yok,
ancak talep gelirse yapabiliriz. Commerical
Union Genel Müdür Yardımcısı Ali Akşener
Avrupa
Birliği ile gündeme gelebilir
Commercial
Union olarak
bu branşta şimdiye
kadar poliçe kesmedik.
Ancak Avrupa Birliğine uyum süreci ile beraber
bu konular ileride daha
fazla gündemde olacaktır.
Biz de şirket olarak
bu konuda know-how
geliştirip, ilgili poliçeler
için portföy oluşturabiliriz. |
