|
Nedir:
'Elektronik imzanın özel bir çeşidi olup, bir
anahtar çifti (açık ve gizli anahtarlar) ile elektronik ortamda
iletilen veriye vurulan bir mühürdür.
Sayısal imzalar göndericinin kimliğinin açık ve net bir biçimde
teyitlini, elektronik dokümanın orijinalliğini ve güvenilirliğini mümkün
kılar. Gönderici için ve mesajın gönderildiği taraf için
tek olan sayısal imzalar doğrulanabilir ve inkar
edilemez.! (Dış Ticaret Müsteşarlığı bünyesinde
kurulmuş Elektronik Ticaret Koordinasyon Kurulu
Hukuk Raporu'ndaki tanım)
İmza;
kişinin kimliğini teyit ettiği gibi, altına imza atılan metnin de
okunduğunu, anlaşıldığını, bu
metinden kendisine yüklenen sorumluluların kabul edildiğini ve
kendisini hukuken bağladığım teyit eder ve bu şekilde imzalanan içerik
imza sahibi tarafından her tür
sonucuyla kabul edilmiş sayılır. Bir iddianın ispatı açısından
imzanın önemi büyüktür. Usul
Hukukumuza göre, ilke olarak imzalı
bir belgenin içerdiği bir hususun aksini iddia eden
kişi, bu iddiasını ispat etmek için ancak başka
bir imzalı belgeye dayanabilir.
Klasik
(ıslak) imza; hepimizin bildiği, kişinin kendi
el yazısıyla bir belgeye koyduğu imzadır; halihazırda
Yasalarımızca düzenlenmiş olan tek imza
türü de klasik (ıslak) imzadır.
Elektronik
imza; elektronik ortamlarda üretilmiş belgelerin imzalanması yöntemlerine verilen
genel isimdir. Biyometri tekniği (kullanıcının
parmak ya da el izi, göz retinası vb. kişiye has özellikler) ile oluşturulan imzalar ve sayısal imzalar en
çok bilinen ve tartışılan elektronik imza çeşitleridir. Yani,
sayısal imza, elektronik imzanın türlerinden
biridir.
Sayısal
imza nasıl atılır: Elektronik ortamda, anahtar
dediğimiz bir tür şifreleme yöntemi vardır. Kural
olarak sayısal imza alabilmeniz için öncelikle
bir Sayısal imza Sertifika Sağlayıcısından Sayısal
İmza Sertifikası almanız gerekir. Sertifika verilirken
Sertifika Sağlayıcısı önce kimliğinizi tespit
edecektir. Sertifika ile birlikte size temin edeceği anahtar şifre ve şifre
oluşturma yazılımları, bir takım teknik yöntemler aracılığıyla
yalnızca size ait olan sayısal imzanızın
hazırlanmasını, elektronik
ortamda düzenleyeceğiniz
belgelerde kullanılmasını ve imzanızın
başkaları tarafından doğrulanmasını sağlayacaktır.
Sayısal
imzanın faydaları: Bir kullanıcı tarafından
gönderilen bilgilerin veya verilerin;
•
kesinlikle
o kişi tarafından gönderildiğini teyit
eder. Gönderici göndermediğini, alıcı da almadığım iddia edemez.
•
Bir
başkasının eline geçmesini veya değiştirilmesini
engeller.
•
içeriği,
gönderici tarafından veya alıcı tarafından
inkar edilemez. Çünkü, değil başkası,
kendileri
dahi gönderdikten sonra içeriğini değiştiremez. Kaldı ki. bir uyuşmazlık
halinde elektronik belgenin bir kopyası da Sertifika Sağlayıcısındadır.
•
Gönderilen
verilerin tarih açısından damgalanmasını
sağladığı gibi, arşivleme kolaylığı da
sağlar.
•
Gönderilen
verilerin çabuk ulaşmasını sağlar, baskı, kağıt, posta ve arşivleme
maliyetlerini en aza indirger.
Türkiye'de
durum: Adalet Bakanlığı tarafından
hazırlanan ve halihazırda tartışılmakta olan 'ELEKTRONİK
İMZANIN DÜZENLENMESi
HAKKINDA
KANUN TASARISI'
adlı yasa tasarısını hukukcu.com/bilimsel/kitaplar/elektronikimza.htm
adresinden okuyabilirsiniz.
|