İnterpromedya ve Birleşik Araştırmacılar’ın düzenlediği ve
Türkiye’nin 16 şehrinde farklı ekonomik ve kültürel seviyelerden
1300 kişi üzerinde yapılan ‘e-devlet’ araştırması ortaya çok ilginç
sonuçlar koymuş durumda. Öncelikle katılımcıların 509’u yani yüzde
40’a yakın bir bölümü hiç internet kullanmadıklarını söylemiş. Bu da
genişbant uygulamalarının gittikçe yaygın hale geldiği, altyapı
geliştirme ve genişbant hızlandırma çalışmalarının yoğun bir şekilde
yürütüldüğü bugünlerde henüz gidecek çok yol olduğunu ortaya
koyuyor. Ankete katılan ve internet kullanıcısı olduğunu söyleyen
791 kişinin e-devlet ile ilgili sorulan sorulara verdiği yanıtlar da
e-devlet uygulamalarının henüz yeterince vatandaş ile
buluşturulamadığını gösteriyor. İnternet kullanıcısı olup da bugüne
kadar hiçbir e-devlet uygulamasını kullanmadığını söyleyenlerin
oranı gerçekten ürkütücü: Yüzde 73,3.
Neden e-devlet
uygulamaları kullanılmıyor?
E-devlet
uygulamalarından hiç yararlanmadıklarını söyleyen 580 kişilik grup,
bunun en önemli nedeni olarak yüzde 60’lık bir oranla ezici bir
şekilde ‘e-devlet hakkında fikirlerinin olmamasını’ gösteriyorlar.
Bu sonuç da e-devlet uygulamalarının tanıtılması ve vatandaşa
anlatılması konusunda ne kadar yetersiz kalındığının altını kalın
hatlarla çiziyor.
E-devlet ne
amaçla kullanılıyor?
Toplam ankete katılanların içerisinde internet kullandığını belirten
kitlenin yüzde 26,7’si yani 211 kişi e-devlet uygulamalarını
kullandığını belirtmiş. Bunlardan yüzde 51,2’si sadece bilgi edinmek
amacıyla e-devlet uygulamalarına başvurduğunu söylerken, yüzde
11,4’ü e-devlet uygulaması üzerinde bir işlem gerçekleştirmek için,
yüzde 37,4’ü ise hem bilgi edinmek hem de işlem yapmak için e-devlet
uygulamalarını kullandıklarını belirtmiş. Bu sonuçlar da e-devlet
uygulamalarından genelde bilgi edinmek (vatandaşlık numarası
öğrenme, SSK no sorgulama…) için yararlanıldığını ortaya koyuyor.
Daha küçük bir kesim ise devletle olan bir işlemini (vergi
beyannamesi göndermek, pasaport başvurusu…) hayata geçirmek için
e-devlet portallarına uğruyor.
Hangi e-devlet
uygulamaları popüler?
Çıkan
sonuçlara göre en popüler e-devlet uygulamaları sosyal güvenlik ve
nüfus uygulamaları olmuş. Yüzde 34’lük bir kesim sosyal güvenlik,
yüzde 29,4’lük bir kesim ise nüfus uygulamalarından yararlanıyor.
Bunların ardından gelen ve en yaygın kullanılan e-devlet
uygulamaları olarak ise yüzde 12,2’lik eşit oranla belediyeler ve
maliye yer alıyor. Türkiye’nin en eski e-devlet uygulamalarından
birisi olmasına rağmen emniyet/pasaport işlemlerini çevrimiçi olarak
gerçekleştirenler ise sadece yüzde 6,3’lük bir kesimi oluşturuyor.
Sonuç;
Türkiye’nin önde gelen
16 şehrinin kent merkezlerinde farklı statü ve sosyal kimlikten
gelen 1300 katılımcıyla gerçekleştirilen e-devlet anketi gerçekten
çok ilginç sonuçları ortaya koymuş durumda. Adana, Ankara, Antalya,
Bursa, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Erzurum, Gaziantep, İstanbul,
İzmir, Kayseri, Konya, Manisa, Samsun ve Trabzon şehirlerini
kapsayan araştırma, hayata geçen e-devlet uygulamalarının vatandaşa
erişiminde ve tanıtımında sıkıntılar olduğunu gösteriyor. Hiçbir
e-devlet uygulamasının yüzde 50’nin üzerinde bir kullanım oranına
erişememiş olması gerçekten düşündürücü. Yıllardan beri e-devlete
yapılan yatırımların geri dönüşünün alınabilmesi ve tüm bu
projelerin daha verimli hale gelebilmesi için tanıtıma ve kullanmayı
özendirmeye yönelik çalışmaların çok daha ciddi olarak ele alınması
gerekliliği kendini hissettiriyor. |