|
Teravih
namazı sünnet-i müekkededir
Peygamber
efendimiz, 3-4 gün teravihi cemaatle kıldırmış, daha sonra
evden çıkmamıştır. Sebebi sorulunca, (Teravih
namazının size farz olacağından korktuğum için evden çıkmadım)
buyurmuştur. [Buhâri] Teravihin yirmi rekat oluşu ve cemaatle kılınması
hadis-i şerifle bildirilmiştir. Sünnet olduğu Eshab-ı kiramın
İcmaı ile sabittir. (Merâkıl-felâh şerhi)
Peygamber
efendimiz, teravihi, 8, 12 ve 20 rekat olarak da kılmıştır. İbni
Abbas hazretleri bildiriyor ki, Resulullah, yatsıdan sonra,
vitirden önce, 20 rekat namaz kıldıktan sonra, (Ramazanda
20 rekat teravih namazı kılanın, yirmi bin günahı affolur)
buyurdu. (İ.E. Şeybe)
Teravihin
yirmi rekat olduğuna inanmayanın sapık olduğu (Nur-ül-izah)
şerhinde de yazılıdır
İmam-ı
a’zam hazretleri, (Teravih
namazı sünnet-i müekkededir. Hz. Ömer, teravihin 20 rekat olarak
cemaatle kılınmasını kendiliğinden ortaya çıkarmamıştır.
O, elindeki sağlam esasa, yani Resulullahın sünnetine dayanarak
emretmiştir) buyuruyor. (El-İhtiyar)
Peygamber
efendimiz, teravihi hiç kılmasa bile hulefa-i raşidinin kılması,
sünnet olması için kâfidir. Hadis-i şerifte, (Sünnetime
ve hulefa-i raşidinin sünnetine sımsıkı sarılın!)
buyuruldu. [Buhâri]
Teravihin
cemaatle kılınması Sünnet-i kifaye’dir. Yani bir mahallede
cemaatle kılınınca, diğerleri evde kılsa, sünnet ifa edilmiş
olur. (Nimet-i İslâm)
Erkeklerin
camide cemaatle namaz kılmalarının, evde kıldıkları namazdan
27 derece daha fazla sevap olduğu, kadınların ise, evde namaz kılmalarının,
camide namaz kılmalarından daha çok sevap olduğu hadis-i şeriflerle
bildirilmiştir. Kadınlar, zaruretsiz camiye gidemez. Çünkü Redd-ül-muhtar’da
buyuruluyor ki: (Genç ve yaşlı kadınların 5 vakit namaza, Cuma
ve bayram namazları için, vaaz dinlemek için camiye gitmeleri
caiz değildir. Eskiden, yalnız çok yaşlı kadınların, akşam
ve yatsı namazına gitmesine izin verilmiş idi ise de, şimdi
bunların da gitmesi caiz değildir.) [İmamlık bahsi] [Bu
hüküm, adı geçen kitabın Türkçe tercümesinin c.2, s.420
dedir.]
Teravih
namazı iki veya dört rekatta bir selam vererek kılınır. Fakat
iki rekatta bir selam vermek daha iyidir. Teravih namazını on
rekatta bir selam vererek iki selamla bitirmek caiz, fakat
mekruhtur. Şafii’de ise hiç sahih olmaz. Teravih, vitirden önce
kılınır. Vitirden sonra da kılmak caizdir. Kılınamayan teravih
namazının kazası gerekmez
Yatsıyı
cemaatle kılan, teravihi yalnız, vitri de cemaatle kılsa mahzuru
olmaz. Hatta teravihi kılmasa da, farzı kılmış olduğu imama
uyarak vitri kılabilir.
İmamla
birlikte yatsının farzı kılınsa, sonra imam gitse, cemaatten
biri imam olup teravihi ve vitri kıldırsa sahih olur.
Birkaç
kişi camiye girince, yatsının farzının kılınmış olduğunu görseler,
biri imam olup yatsının farzını kıldırsa ve teravih kıldıran
imama uysalar vitri de bu imamla kılsalar sahih olur.
Bir
özrü sebebiyle camiye gidemeyen kimse, teravihi evde yalnız başına
kılabilir. Hanımı, anası ve kızı ile de cemaat yapıp kılabilir.
Fakat imam, sünnete uygun kıldırıyorsa, erkekler camiye
gitmelidir.
Hadis-i
şerifte buyuruldu ki:
(Ramazan
ayında inanarak ve sevabını umarak teravih namazı kılanın, günahları
affolur.) [Nesâi]
Bazı
imamlar tadil-i erkana riayet etmeyerek teravihi hızlı kıldırıyor.
Halbuki Hanefi’de tadil-i erkan vaciptir. Vaciplerinden biri
kasten terk edilerek kılınan namazı tekrar kılmak vaciptir.
Unutularak vacip terk edilirse, secde-i sehv gerekir. Tadil-i erkan,
Şafii’de ise farzdır. Farz terk edilince namaz sahih olmaz.
Teravih de olsa, sahih olmayacak kadar hızlı kılmak caiz olmaz.
Teravih
namazı ile ilgili çeşitli sualler
Yatsı
namazını kıldıktan sonra vitri kılıp, gece sahura kalkınca da
teravihi kılmak caiz mi? Yani herhangi bir sebeple vitri teravihten
önce kılmakta mahzur var mı?
CEVAP
Teravih,
vitirden önce kılınır. Vitirden sonra da kılmak caizdir.
Teravihte
her dört rekat kılındıktan sonra neler okunur?
CEVAP
Dört
rekat kılacak kadar oturulup, salevat-ı şerife veya tesbih veya
Kur'an okumak sünnettir. İki rekat arasında oturulmaz. Bazı
yerlerde “sallû alâ Muhammed” deniyor. Bu ifâde, (Muhammed
aleyhisselama salevat getirin) demektir. Böyle söylemeyip, (Allahümme
salli alâ Muhammed) demeli Elbette daha uzun olanlarını söylemek
daha iyidir.
Teravihte
koro halinde okunan salevat-ı şerifeler caiz mi?
CEVAP
Evet.
Şafii
mezhebindeyim. Bizim mezhebimize göre, kazası olan kimsenin vaktin
sünnetlerini, teravih ve vitir gibi sünnet namazları kılması
haram oluyor. Hanefiler teravih kılarken, biz imama uyup kaza kılabilir
miyiz?
CEVAP
Şafii
mezhebinde sünnet kılana da uyup kaza kılmak mümkündür. İmam
dört rekatta bir selam veriyorsa, ilk kazaya kalmış öğle veya
ikindi veya yatsının farzına niyet edip kaza kılmak mümkündür.
İmam iki rekatta bir selam veriyorsa, hep sabah namazının farzını
kaza etmesi daha kolay olur. Hanefide ise kaza kılan, teravih kıldıran
imama uyamaz.
Kadın
imamın, kadınlara teravih kıldırması sahih midir?
CEVAP
Kadının
kadınlara imam olması tahrimen mekruhtur. Tahrimen mekruh, harama
yakın demektir. Mekruh olan namaz sahih olursa da kabul olmaz, yani
sevap verilmez. (R.Muhtar)
Şafii'de
kadının kadına imam olması caizdir. Malikide ise sahih değildir.
(Tenvir, Mizan)
Teravih
namazını kılarken mesbuk olunur mu? Dört rekatta bir selam
verilirken, ikinci dört rekatın dördüncü rekatına yetişen
teravihi nasıl tamamlar?
CEVAP
Teravih
kılarken mesbuk olunur. Dördüncü rekatına yetişirse, hemen
durmamalı, imamın bitirmesini beklemelidir. Baştan başlamalıdır.
Dördüncü rekatına yetişince kalkıp üç rekat daha kılması
gerekir. Sonra, ikinci dört rekata da yetişemez, hep böyle gider.
Yani teravih bitene kadar hep mesbuk olur. Eğer ilk dörde hiç
uymazsa, mesbuk olmaz, kalan dört rekatı vitirden sonra kılar.
Teravihte
(4 rekatta selam verirken) namaz surelerini sırayla okurken, Kuleuzülerden
sonra Elemtere ve Liilafi okunur mu?
CEVAP
Okumamalı.
Ramazanda
cemaatle teravih kılan kimse kazaya kalmış namazlarına niyet
etse caiz olur mu?
CEVAP
Caiz
olmaz.
Ramazanda
Şafii imam, Hanefilere teravih ve vitir kıldırabilir mi?
CEVAP
Evet kıldırabilir. Şafii de
teravih namazında iki rekatta bir selam verilir. Hanefi'de ise, iki
rekatta bir selam vermek daha efdaldir. Bu bakımdan
teravih kılarken Şafii imama uymakta hiç bir mahzur
yoktur.
Şafiiler
vitri kılarken iki rekatta bir selam verirler. Ayrıca bir rekat
daha kılarlar. Üç rekat kılıp selam vermeleri de caizdir. Şafii
imam, iki rekatın sonunda selam verirse, Hanefiler uyamaz. Fakat
aynen Hanefi gibi üç kılarsa, Hanefilerin ona uymalarında mahzur
yoktur. (T. Kulub, R. Muhtar)
Yatsının
farzını cemaatle kılan beş on kişinin, başka bir mescide
gidip, teravih kıldıran imama uyması caiz mi?
CEVAP
Evet.
Teravih
namazını belirli rekatta kılmak şart mı? Mesela 20 rekat süresince
bazen 4 rekat bazen de 2 rekat kılıp selam verme durumu olur mu?
CEVAP
İki
rekatta bir selam vermek evladır, dört rekatta bir selam vermek de
caizdir. Bazen dört ve bazen iki rekatta bir selam vermek de
caizdir.
Kaza
borcu olan kimsenin cemaatla kılınan teravih namazında teravih
namazına mı yoksa kazaya kalan namazlarına mı niyet etmesi
gerekir?
CEVAP
Cemaatle
kılınan teravih namazında kazaya niyet edilmez. Cemaatle sadece
aynı namazlar kaza edilir. Herkesin kazası ayrıdır.
Mescide
geldiğinde teravih namazı kılınıyorsa o kimse yatsının ilk sünnetini
ve yatsının farzını kıldıktan sonra mı teravih için cemaata
uyması gerekir? Yoksa hemen mi cemaata uyması gerekir? Cemaata
uyduğunda eksik kalan rekatları nasıl tamamlamalı?
CEVAP
Yatsının
farzını bir kenarda kılar. Sonra cemaate uyar. Kalanları
vitirden sonra kendi başına kılar.
Farz
borcumuz olduğu için teravih namazı yerine kaza namazı kılınca,
teravih de kılınmış olur mu?
CEVAP
Gece
bir günlük kaza kılınınca teravih de kılınmış olur, ama
kaza kılarken teravihe de niyet edilirse niyet sevabına da kavuşulmuş
olur.
Bu
halde iken kaza değil de teravih namazını evde bir kaç arkadaşımla
cemaatle kılarsak mahzuru var mıdır?
CEVAP
Kaza
namazı, aynı namazlar olmadığı için cemaatle kılınmaz.
Cemaat
ile teravihe katılan ama kaza namazı kılan bir kimse, teravih
namazının aralarında kamet getirmeye vakit bulamaz. Kametsiz kılmak
uygun olur mu? Yoksa cemaate gitmemeli mi?
CEVAP
Teravih
kılınırken kazaya niyet edilmez. Evde kaza namazı kılmalıdır.
Kazayı kılarken teravihe de niyet edilir.
Teravihe
ilk başlarken, imamın ikişer ikişer mi yoksa dörder mi kıldıracağını
bilmiyoruz. Teravihin ilk bölümünün niyetini nasıl ve hangi
namaza göre yapabiliriz?
CEVAP
Kaza
kılınmaz. Teravih kılacaksak, o zaman da sadece teravihe niyet
ederiz, imam kaç kıldırırsa kıldırsın, fark etmez.
Evde
teravih yerine kaza kılarken aralarda teravih dualarını okusak
olur mu?
CEVAP
Elbette
okumak iyi olur.
Teravih
kılarken en başta niyet etsek diğerlerinde niyet etmesek olur mu?
CEVAP
Olur.
Oruç
tutamayanın da teravih kılması gerekir mi?
CEVAP
Evet
gerekir.
Teravih
namazını kazaya niyet ederek kılarken, toplam 20 rekat olması
gerekir mi? Yani diyelim iki günlük kaza kılamaz mıyız? Teravih
namazı sevabı alabilmek için niyet nasıl olmalıdır?
CEVAP
Bir
günlük kaza namazı kılarken teravihe de niyet edilirse hem kaza
hem de teravih kılınmış olur. İki günlük kaza kılınırsa
daha iyidir. Kaza namazı ne kadar çok kılınırsa sevabı o kadar
çok olur.
İmam
ve cemaat de kazaya niyet ederek, evde cemaatle teravih kılabilir
mi?
CEVAP
Aynı
namazlar kazaya kalmışsa olur. Fakat bunu denk getirmek çok
zordur. Onun için ayrı ayrı kılmak gerekir.
Şafide
teravih namazında rekatlar kaçar kaçar kılınır?
CEVAP
İkişer
ikişer kılınır.
Kaza
borcu olmayanın evde yalnız başına kılarken teravihe mi yoksa
kazaya mı niyetlenmesi iyi olur?
CEVAP
İkisine
de niyetlenmesi iyi olur.
Kaza
borcu olan teravih kılabilir mi? Şafide de aynı mıdır?
CEVAP
Kaza
borcu varsa teravih kılamaz. Evet, Şafide de aynıdır.
Kaza
namazı borçlarım var, 10 seneye yakın namaz kılmadım. Şimdi
nasıl kılmam gerek. Teravih namazı kılabilir miyim?
CEVAP
Kazası
olan nafile namaz ve sünnet kılamaz. Teravih namazı da sünnettir.
Onun yerine kaza kılmanız gerekir. Kaza namazını kılarken
teravihe de niyet edersiniz.
Teravih
namazı 20 rekat olmasına rağmen bazı yaşlı insanlardaki düşünce
20 rekatın zorunlu olmadığı, Allah rızası için ne kadar kılınırsa
kâfidir diye bir düşünce yaygın doğru mu?
CEVAP
Sünnet
olanı 20 rekattır. Az kılan az sevap kazanır, çok kılan çok.
Teravih
kılmayan, yatsıyı kıldığı imamla vitri kılabilir mi?
CEVAP
Evet
kılabilir. İmam da teravih kılmasa, yine yatsı ile vitri
cemaatle kıldırabilir.
Teravih
namazına kalkarken ve teravih bitince hangi dualar okunur?
CEVAP
Teravih
namazına kalkarken okunacak dua:
Sübhane
zil mülki vel melekût. Sübhane zil izzeti vel azameti vel celali
vel cemali vel ceberût. Sübhanel melikil mevcûd. Sübhanel
melikil ma’bûd. Sübhanel melikil hayyillezi la yenamü ve la yemût.
Sübbûhun kuddûsün Rabbüna ve Rabbül melaiketi verrûh.
Merhaben, merhaben, merhaba ya şehre Ramezan. Merhaben, merhaben
merhaba ya şehrel-bereketi vel gufran. Merhaben, merhaben, merhaba
ya şehret-tesbihi vet-tehlili vez-zikri ve tilavet-il Kur’an.
Evvelühû, ahiruhû, zahiruhû, batınühû ya men la ilahe illa hüv.
Teravih
bitince okunacak dua:
Allahümme salli ala seyyidina
Muhammedin ve ala Âli seyyidina Muhammed. Biadedi külli dain ve
devain ve barik ve sellim aleyhi ve aleyhim kesira. Üç defa okunur
ve üçüncüsünde (ve salli ve sellim ve barik aleyhi ve aleyhim
kesiran kesira.) denir. Ya Hannan, ya Mennan, ya Deyyan, ya Burhan.
Ya Zel-fadlı vel-ihsan nercül-afve vel gufran. Vec’alna min
utekai şehri Ramezan bi hurmetil Kur’an.
|
