15 soruda bireysel emeklilik
Bireysel
emeklilik sistemi nedir?
Bireysel
emeklilik sistemi mevcut sosyal güvenlik
sistemine ek olarak kişinin emeklilik döneminde
ikinci bir gelir oluşturmayı amaçlıyor.
Kişi
sisteme ne zaman katılabilir?
18
yaşını dolduran herkes sisteme katılabilir.
Katılımcı
ne zaman emekli olabilir?
Sistemde
en az 10 yıl ödeme yapmak ve 56 yaşını doldurmak gerekiyor. Vergi açısından
ne kadar
uzun süre prim ödenirse o kadar avantajlı oluyor
ve anlamlı birikim sağlanabiliyor.
Kişi
nasıl emekli olabilir?
Kişi
emekliliğe hak kazandıktan sonra isterse parasını
toplu olarak alabilir. İsteyen şirketlerin çeşitli
alternatifler içeren maaş sözleşmesine dahil
olabilir veya ömür boyu maaş alabilir.
Hayat
sigortalarından katılımcı zarar etti, Bireysel emeklilikte sistem nasıl
işleyecek?
Hayat
sigortalarında yüzde 7-8 yönetim komisyonu
ilk üç yılda alınıyor. Yüzde 8 komisyon
10 yılda ödendiğinde yüzde 80'e gelir. Bu
üç yılda alınırsa, ödenen 100 liranın 80 lirası komisyona gider.
Bireysel emeklilikte ise bu yıllara
yayılıyor. Yasaya göre bireysel emeklilikte yönetim
komisyonu yılda yüzde 8'le sınırlı ancak rekabet
bu oranı aşağılara çekebilir.
Katkı
payları dolar üzerinden mi?
TL
veya döviz seçimi yatırımcıya kalmış. Ancak
mevzuata göre, katkı payları TL olara tahsil
edilecek. Dövizi tercih edenler, istedikleri döviz tutarının TL karşılığını
ödeyecek.
Prim
ödemesine ara verilebilecek mi?
Ödemeye
ara verilebilir. Ancak emekliliğe hak kazanabilmek için en az 10 yıl düzenli
ödeme yapmak
ve 56 yaşını beklemek gerekiyor.
Ödeme
yapılmayan dönemde birikimler değerlendiriliyor mu?
Ödemeye
ara verilen dönemlerde de birikimler katılımcının
seçmiş olduğu emeklilik yatırım fonlarında
değerlendiriliyor.
Ödenen
prim miktarı aşağı çekilebilir mi?
Kişi
isterse primlerini düşürebilir. Önemli olan sistemde
kalınan sürede yatırılan toplam tutar.
Kişi
sistemden çıkması halinde, ödediği paranın nemasını alabilecek mi?
Alabilir.
Ancak katılımcı bu durumda yüzde 15
gibi yüksek bir stopaj ödüyor.
Emeklilik
süresi dolmadan vefat eden katılımcının birikimi ne olacak?
Bu
kişinin birikimleri kanuni mirasçıları ya da emeklilik
sözleşmesinde katılımcı tarafından belirtilen
mirasçısına ödenir.
İdeal
katkı payı ne kadar?
Katılımcı
gelirinin yüzde 10'unu buraya yatırıp
sistemde 20 yıl kalırsa, bugünkü standartlarını
yaklaşık olarak tutturabiliyor.
Sisteme
giren katılımcıdan hangi kesintiler yapılacak?
Katılımcılardan
asgari ücretin aylık tutarını geçmeyecek
şekilde giriş aidatı alınacak. Hayat branşından
geçenlerden ise genelde giriş aidatı alınmıyor.
Kimi şirketler aidatı taksitlendiriyor. Şirketler ayrıca katkı payları üzerinden azami yüzde
8 yönetim gideri ve fon net varlık değeri üzerinden günlük azami yüz
binde on portföy yönetim ücreti alacak.
Katılımcı
şirketini ya da seçtiği fonu değiştirebilir mi?
Katılımcının
yılda bir defa şirket, dört defa fon değiştirme hakkı bulunuyor.
Fonların
performansları açıklanacak mı?
Bireysel
emeklilik şirketi yılda bir defa fon performanslarını yayımlamak
zorunda. Bu arada katılımcılar
internet, telefon ve Takasbank'tan da portföyleri
hakkında bilgi alabilecek.
|