|
Kara delik mırıldanıyor
Uluslararası astronomlar, devasa bir kara deliğin yaydığı ses
dalgalarını ilk kez gözlemlemeyi başardılar.
250 milyon
ışık-yılı ötedeki kara delik, si bemolden söylüyor. Ses dalgalarının
enerjisi, milyonlarca süpernovanınkine eşit.
Washington’da açıklama yapan uzmanlar, Dünya’ya 250 milyon ışık-yılı
mesafedeki Perseus galaksisinin içinde bulunduğu kümenin
merkezindeki kara delikten gelen ses dalgalarını, Amerikan uzay
teleskopu Chandra’yla tesbit ettiklerini bildirdiler. Uzmanlar, kara
delikten yayılan sesin, insan kulağının duyabileceğinden bir milyon
kere milyar kat daha pes olduğunu belirttiler.
NASIL OLUP DA SOĞUMADI?
Astronom Bruce Margon’un, NASA’da
düzenlenen basın toplantısında verdiği bilgiye göre, x ışınıyla
çalışan Chandra teleskopu sayesinde saptanan ses dalgaları,
astronomların yıllardır kendilerine sordukları sorunun
yanıtlanmasını sağlayabilecek: Bu kümenin göbeğindeki sıcak gazlar,
aradan 10 milyar yıl geçtiği halde nasıl olup da soğumadı?
Astrofizikçi Kim Weaver, konuyu açıklarken şunu söyledi: “Ses
dalgaları gazların içinden geçerken absorbe ediliyor, enerjileri
hararete dönüşüyor... Bu da, gazların niçin soğumadığını
gösteriyor...”
Sİ BEMOLDEN SÖYLÜYOR
Ses dalgaları, özel bir görüntüleme
tekniği sayesinde görselleştirildi. Uzmanların hesabına göre, kara
delik piyonun ortasındaki do’nun 57 oktav altındaki si bemole denk
düşebilecek bir ses yayıyor. Kıyaslama yapılacak olursa, piyano 7
oktavdan oluşuyor.
İngiliz astronom Steve Allen da, ses
konusuna değinirken, “Perseus’un ses dalgaları, sadece akustik bir
konu olarak geçiştirilemez. Bunlar, galaksi yığınlarının nasıl olup
da şiştiklerini anlamanın anahtarı olabilir” diye konuştu.
ENERJİSİ, MİLYONLARCA SÜPERNOVANINKİNE
EŞİT
Uzmanlar, ses dalgalarının taşıdığı enerjinin, 100 milyon
süpernovanın kombine enerjisine denk olduğunu hesapladıklarını
belirttiler. |
