:: Bilim Giriş

:: Küresel Isınma

:: Uzay

:: Linkler

KONULARINA GÖRE

Milliyet
BİLİM & TEKNİK

Meteorolojik rivayetlere göre, yalanan kedi yağmuru, kırlangıçların yüksekten uçması güzel havayı, sincabın çok ceviz toplaması kışın sert geçeceğini haber veriyor. Ayrıca, mantarlar çoksa kar çok yağar, temmuz ayında gök gürlemezse köylü aç kalır, yaz aylarının sisi ise güzel havaların habercisidir.

Halk arasında tabi olaylar ve hayvanların davranışları üzerinde gözleme dayalı oluşturulan rivayetler, meteorolojik olaylar hakkında ilginç tespitler ortaya koyuyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nde görevli meteoroloji mühendisi Fırat Çukurçayır, meteorolojik rivayetleri ve tabiatla ilgili ilginç tespitleri 'Çağlar Boyunca Hava Tahmini ve Atasözleri' başlıklı internet sitesinde anlatıyor.

Bugün gelinen noktada, artık hayvanlara ve bitkilere bakarak hava tahmini yapan kimse olmadığını belirten Fırat Çukurçayır, "Bazı denizciler belki hariç olabilir, kimsenin gökyüzüne bakarak hava tahmini yaptığını da sanmıyorum. Çünkü hemen hemen herkesin sahip olduğu modern telekomünikasyon cihazları ile dünyanın hemen her noktasının anlık durumdan 10 günlük hava tahminine kadar olan bilgilerine bir tuşa dokunarak ulaşmanız mümkün iken neden insanlar hayvanları veya bitkileri ya da gökyüzünü veya vücutlarının ağrıyan bir noktasını izlemek istesinler" dedi.

Hayvanların verdiği haberler

Yaklaşık 400-500 yıl öncesine ait eski el yazmalarından elde edilen bilgilere göre hayvanlar ve tabiatın meteoroloji ile bağlantısı şöyle:

• Tavşanın tüyü sık olursa kış sert olur.
• Balıklar fırtınadan önce suyun üzerine sıçrar.
• Turna bağlığı ırmağın dibinde kımıldamadan durursa, ya rüzgar çıkar da ya da yağmur yağar.
• Ormanın aşağılarına inen fil, yağmuru ve güneşi haber verir.
• Kurbağa ötünce yağmur gelecek demektir.
• Yalanan kedi yağmuru haber verir.
• Fare su taşkınından önce yamaçta delik açar.
• Koyunlar fırtınadan biraz, önce başlarım birbirine çarpar.
• Kara yılan ıslık çalınca yağmur yakındır.
• İnek duvarları yalarsa hava açacaktır.
• Sülükler sudan çıkıp, bitkilerin altına saklanırsa çok geçmeden fırtına patlar.
• Sırtı kaşındığı için yere yatan at, yağmurun yağacağını gösterir.
• Sincap çok ceviz toplarsa, kış da çok sert olacak demektir.
• Köy çevresinde çakallar bağırırsa yağmur yağar.
• Dişi eşek kulağını sallarsa yağmur geliyor demektir.
• Horoz ötüp su içerse yağmur yakındır.
• Kümesteki kazlar güneyden kuzeye doğru yürürlerse yağmur yağacaktır.
• Kırlangıçlar yüksekten uçarsa hava iyi olacaktır, alçaktan uçarsa yağmur yağacaktır.
• Turnalar yüksekten ağır ve gagalarını tıkırdatarak uçarlarsa, sonbahar güzel olacak demektir.
• Baharda leylekleri kuzeyde görürsen, öbür gün yağmur yağar.
• Örümcek ağını sabah yaparsa hava açık olacak demektir.
• Arılar sabah erkenden kovanlarından çıkmazsa, hava kötü olacaktır.

Tabiat olaylarına ilişkin yorumlar

Kitapta bazı tabiat olaylarının diğer tabiat olaylarının habercisi olduğu belirtiliyor ve şu tespitlere yer veriliyor:

• Suya attığın tükürük suyun üstünde yüzüyorsa hava güzel, batarsa yağmurlu olur.
• Yaz aylarının sisi güzel havaların habercisidir.
• Kasım ayında yağan kar, nisan ayına kadar yerden kalkmaz.
• Temmuz ayında gök gürlemezse köylü aç kalır.
• Geç gelen bahar asla aldatmaz.
• Mantarlar fazla ise kar çok olur, mantar yoksa kar da yağmaz.
• Her rüzgar kendi havasına sahiptir.
• Güneş batarken gri renkli ise ertesi gün yağmur yağar.