Dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarı. Kuantum Fiziği alanında birçok buluşun ve internetin icadının yapıldığı yer. Cenevre merkezli CERN 50’inci yılını kutluyor.

CERN’in (European Organization for Nuclear Research) yeraltında bulunan geniş laboratuvarları 50 yıldır atomları ve parçacıklarını yüksek hızlarda birbirleriyle çarpıştırıyor ve atom-altı parçacıkların sırlarını keşfediyorlar.

‘NORMAL’ ÇALIŞMA YOK

CERN bilim adamları insanoğlunun evrenin ancak çok ufak bir bölümünü tanıtığının altını çiziyorlar. İnsanoğlu şimdilik sadece ‘normal’ diye tanımlanabilen, kütlesi olan maddelerin farkına varabiliyor. Uzak yıldızları araştıran uzmanlar, aslında evrenin büyük bir bölümünün ‘kara enerji’ ve ‘kara madde’den müteşekkil olduğunu vurguluyorlar. Merkezde çalışmalar kara enerji ve kara madde üzerine yoğunlaşıyor. Kara enerjinin tam olarak ne olduğu ve ne işe yaradığı sorularının kesin yanıtını bulmak yıllar alacak.

3 NOBEL KAZANDI

CERN 20 Avrupa ülkesinin desteği ve dünya çapında binlerce bilim adamının katılımıyla çalışıyor. Merkez, 1954 yılında, İkinci Dünya Savaşı sonrası ABD’ye göç etmiş Avrupalı bilim adamlarını yeniden kıtaya çekmek için açılmıştı. Halen merkezde 6 bin 500’ü bilim adamı olmak üzere 9 bin kişi görev alıyor. CERN’de araştırmalarını yürüten üç bilim adamı, Carlo Rubbia ve Simon van der Meer, 1984’te ve Georges Charpak 1992’de Nobel Ödülü’ne hak kazandılar.

NEYE NİYET, NEYE KISMET

CERN’de icadı yapılan binlerce buluşun arasında şüphesiz internetin altyapısını oluşturan world wide web en bilineni. İngiliz bilim adamı Sir Tim Berners-Lee 20 yıl önce, merkez içi bir iletişim standartı olarak oluşturulan hypertext programını geliştirerek internetin yolunu açmıştı. Berners-Lee’nin o zamanki amacı, merkezi içinde birbirlerinden uzak çalışan araştırmacıların elde ettikleri sonuçları yerlerinden kalkmadan iletmelerini sağlamaktı. Sistem geliştirildi ve bugün internette siteden siteye geçmeye yarayan omurgaya dönüştü.

CERN bilim adamları şimdilerde geleceğin internetini yaratmakla meşguller. Grid projesi öncelikle dünya çapında bilim adamlarının yüklü verileri birbirlerine iletimlerinden deneniyor.